17. BIJLAGEN17.1 D eel B van de SBM 2008 (gifstoffen, schadelijke stoffen en binnenklimaat)Deel B gaat over de schadelijke stoffen die in huis kunnen voorkomen. Voorts worden er grenzenaangegeven, waarbinnen het binnenklimaat aangenaam en comfortabel is of een negatieveinvloed op het welbevinden kan hebben.Standaard van de Bouwbiologische Meettechniek (SBM 2008) Deel AB. Woongiften, schadelijke stoffen en binnenklimaatgeenanomaliezwakkeanomaliesterkeanomalieextremeanomalie eeheid1. Formaldehyde (e.a. giftige gassen)formaldehyde < 20 20-50 50-100 > 100 žg/m≥2. Oplosmiddelen (e.a. schadelijke vluchtige stoffen)VOS < 100 100-300 300-1000 > 1000 žg/m≥3. Biocides (e.a. schadelijke stoffen)pesticide in lucht < 5 5-25 25-100 > 100 ng/m≥pesticide in hout, materiaal < 1 1-10 10-100 > 100 mg/kgpesticide in huisstof < 0,5 0,5-2 2-10 > 10 mg/kgpesticide in materiaal met huidcontact< 0,5 0,5-2 2-10 > 10 mg/kgPCB in huisstof < 0,5 0,5-2 2-5 > 5 mg/kgvlamvertragers (gecloreerde) < 0,5 0,5-2 2-10 > 10 mg/kgvlamvertragers (halogeenvrij) < 5 5-50 50-200 > 200 mg/kgPAK in huisstof < 0,5 0,5-2 2-20 > 20 mg/kgweekmakers in huisstof < 100 100-250 250-1000 > 1000 mg/kg4. Binnenklimaat (temperatuur, vochtigheid, kooldioxide, luchtionen, geuren Ö)relatieve luchtvochtigheid 40-60<40 />60<30 />70<20 />80 % r.V.kooldioxide < 600 600-10001000-1500 > 1500 ppmionen > 500 200-500 100-200 < 100 /cm≥luchtelektriciteit < 100 100-500 500-2000 > 2000 V/mTabel van deel B met de normen en richtlijnen uit de Standaard Bouwbiologische Meettechniek(SBM 2008).B1 Formaldehyde en andere giftige gassenDe meting van formaldehyde, ozon, chloor, uitlaatgassen van verkeer, industriegassen, koolmonoxide,stikstofdioxide en andere verbrandingsgassen. De eenheid waarin het wordt uitgedruktis ppm of žg/m3. Mogelijke oorzaken zijn: lakken en verven, spaanplaat, houtverbindingen,inrichtingen, apparaten, verwarming, afvoergassen, enz.Grenswaarden voor formaldehyde: MAK-waarde 0,5 ppm, WHO 0,05 ppm, natuur 0,002 ppm,prikkeling van ogen en slijmhuid 0,05 ppm, reukdrempel 0,05 ppm, levensgevaar vanaf 30ppm.B2 O plosmiddelen en andere vluchtige organische stoffenMeting van vluchtige stoffen, zoals Aldehyde, Alifaten, Cycloalkane, Alcoholen, Amine, Aromaten,Esters, CKW, Glycolen, Isocyanate, Ketone, Terpenen. De eenheid is steeds ppm of É g/m3.Mogelijke bronnen zijn: verven, lakken, lijmen, kunststoffen, spaanplaat, bouwdelen, meubelen,schoonmaakmiddelen, inrichtingen, enz.Referenties: er zijn nauwelijks referenties, enkele waarden zijn ooit door onderzoekers aangegeven,bijvoorbeeld BGA 1990 (Zwitserland) 300 É g/m3, Geselschaft fur Umweltchemie (1998)200 É g/m3.B3 Biocides en andere schadelijke stoffenMeting van slecht uitdampende schadelijke stoffen zoals Pesticide, Insecticide, Fungicide,houtverduurzamingsmiddelen, Pyrethroide, brandvertragende middelen, weekmakers, PCB,PAK, Dioxine. De meetwaarde wordt uitgedrukt in de eenheid mg/kg of ng/m3.Deze biocides zijn te vinden in: hout-, leer- en tapijtverduurzamingsmiddelen, lijmen, kunststoffen,afdichtingen, mottenverdelgingsmiddelen, enz.Normen zijn moeilijk, enkele referenties: BGA (CH) 1000 ng/m3, ARGE-Bau (D) 100 ng/m3 of 1mg/kg stof. Voor PCB is meer duidelijkheid te geven: waarden onder 300 ng/m3 zijn probleemloos,waarden 300-3000 ng/m3, zoek de oorzaak op en probeer deze te verwijderen, waarden> 3000 ng/m3, beslist saneren.B4 Zware metalen en andere anorganische schadelijke stoffenDe meting van de anorganische stoffen zoals zware metalen, metaalverbindingen, zouten.De veroorzakers zijn: houtverduurzamingsmiddelen, bouwmaterialen, bouwvocht, PVC, verven,glazuren, sanitairleidingen, industrie, milieuvervuiling, enz.Referenties: nog niet beschikbaar.B5 P artikeltjes en vezels ((zwevend) stof, asbest, minerale vezels)Meting van stof, aantal partikeltjes en grootte, asbest en overige vezels, uitgedrukt in aantal /m3 of /l.Mogelijke bronnen zijn: Aerosolen, stof, (sigaretten)rook, roet, bouw- en isolatiematerialen,aircoĀfs, apparaten, ventilatiesystemen, milieuvervuiling, enz.Grenswaarden: in de SBM 2008 staan geen normen en geen referenties opgenomen. 2008?B6 Binnenklimaat (temperatuur, vochtigheid, kooldioxide, luchtionen, geuren)Meting van de temperatuur in graden Celsius, de relatieve vochtigheid in % r.V., hoeveelheidzuurstof in volume %, kooldioxide in ppm, luchtdruk in mbar, luchtbeweging in m/s. Daarnaasthet aantal klein ionen per cm3 en de luchtelektriciteit in V/m. Voorts de vaststelling van geurenen het ventilatie-voud.Bronnen van afwijkende meetwaarden zijn: bouwvocht, ventilatie, verwarming, inrichting, aantalmensen in de ruimte, elektrostatisch oplaadbare oppervlakten, elektrostress, stof, milieuvervuiling,enz.Referenties zijn er voor onderdelen. Voor Kooldioxide: MAK 5000 ppm, USA werkplek 1000ppm, natuur landelijk ca. 360 ppm, stad ca. 400-500 ppm, wegen met veel verkeer aanzienlijkhoger. Voor de klein-ionen zijn de referenties: natuur > 3000/cm3, gebied met schone lucht2000/cm3, stad < 1000/cm3, ruimte met veel synthetische materialen < 100/cm3, tijdens smog <50/cm3. Voor de luchtelektriciteit: Arbo 40.000 V/m, bevolking 10.000 V/m, natuur ca. 50-200V/m, tijdens onweer ca. 1.000-10.000 V/m.17.2 D eel C van de SBM 2008 (schimmels, bacteriŽn en allergenen)In dit deel worden de, over het algemeen, zwaar onderschatte biologische beÔnvloedingen besproken.C. Schimmels, bacteriŽn en allergenengeenanomaliezwakkeanomaliesterkeanomalieextremeanomalieeenheid1. schimmels (en sporen en stofwisselproducten)Aspergillus, Stachybotrys 0 minimaalCandida, Cryptococcus 0 minimaalsporen < 200 200-500500-1000>1000 /m≥sporen < 20 20-50 50-100 > 100 /dm≤X. Toelichtinggeen anomalie: de natuurlijke omgeving of de niet uitwijkbare minimale invloeden vanonze civilisatiezwakke anomalie: in de zin van het voorzorg principe en rekening houdend met sensibeleof zieke mensen, zal een sanering (op termijn) moeten plaatsvindensterke anomalie: uit zich van de woonbiologen niet meer acceptabel, er moet dringendgesaneerd wordenextreme anomalie: onmiddellijke sanering noodzakelijk, hier worden deels zelfs internationalegrenswaarden bereikt of overschredenTabel van deel C met de normen en richtlijnen uit de Standaard Bouwbiologische Meettechniek(SBM 2008).C1 Schimmels, sporen en stofwisselingsproductenMeting en bepaling van cultiveerbare en niet cultiveerbare schimmels, schimmelsporen, enstofwisselingsproducten. De meeteenheid voor de schimmels en sporen is /m3, /dm2, /g. Destofwisselingsproducten worden uitgedrukt in MVOC of toxine.De oorzaken van de vervuiling zijn te vinden in: gevolgen van vocht in (bouw)constructies, koudebruggen,bouwmateriaal, ventilatie, aircoís, inrichting, milieuvervuiling, enz.Referenties: WHO pathogene en/of toxigene schimmels zijn in de binnenruimte lucht niet acceptabel,vanaf 50/m3 van ťťn soort moet de bron gezocht worden, een cocktail van verschillendesoorten, met bijmenging van soorten uit de buitenlucht tot een maximum van 500/m3 isacceptabel.C2 Gistschimmels en zijn stofwisselingsproductenDe meting en bepaling van gistschimmels (uitgedrukt in /m3, /dm2, /g) en zijn stofwisselingsproducten.Mogelijke bronnen zijn: natte (bouw)delen, hygiŽne problemen, levensmiddelen, afval, apparaten,inrichting, milieuvervuiling, enz.Er worden geen referenties gegeven in de SBM 2008 voor dit onderdeel. De individuele gevoeligheidis maatgevend.C3 BacteriŽn en zijn stofwisselingsproductenMeting en bepaling van de aanwezige bacteriŽn (uitgedrukt in /m3, /dm2, /g) en zijn stofwisselingsproducten.Mogelijke bronnen zijn: natte (bouw)delen, hygiŽne problemen, levensmiddelen, afval, milieuvervuiling,enz.Er worden geen referenties gegeven in de SBM 2008 voor dit onderdeel. De individuele gevoeligheidis maatgevend.C4 H uisstof mijten en andere allergenenMeting van het aantal mijten en zijn uitwerpselen, pollen, grassen en dierharen, de eenheidwaarin e.e.a. wordt uitgedrukt is /m3, /g of %.Mogelijke bronnen zijn: mijten en stofwisselingsproducten, hygiŽne problemen, huisstof, vocht,ventilatie, huisdieren, omgeving, enz.Er worden geen referenties gegeven in de SBM 2008 voor dit onderdeel. De individuele gevoeligheidis maatgevend.In het kader van een woonbiologisch onderzoek kunnen nog verdere onderzoeken plaatsvinden,zoals bijvoorbeeld inzake de lichtkwaliteit van de ruimte, belichtingssterkte en UV-straling,de kwaliteit van het drinkwater, van bouwmaterialen, meubelen en andere inrichtingsvoorwerpenen de schadelijkheid van insecten in huis.Let ook op de toelichting van de termen: geen anomalie, zwakke anomalie, sterke anomalie enextreme anomalie, die als deel X is toegevoegd onder deel C in de tabel.Deze Standaard Bouwbiologische Meettechniek zal regelmatig ge-updated worden, vooral dein de tabellen weergegeven normen en waarden. Kijk daarom steeds voor de nieuwste uitgaveop http://www.maes.de

Elektrostress-gezondheid.nl is een initiatief van Lescrauwaet (LLE) BV en NIBE Publishing BV

De inhoud van het boek refereert aan de Standard der Baubiologischen Messtechnik SBM 2008-2015

Deze website toont delen uit het boek welke voor euro 24,95 (ex. porto) is te bestellen

Voor meer informatie kunt u een e-mail sturen naar: info@elektrostress-gezondheid.nl

ISBN 978-90-74510-99-8 / Alle rechten voorbehouden aan de uitgever
.