Verzekeringsmaatschappijen trekken altijd als eersten aan de (alarm)bel.Bij grote maatschappelijke risico�s zijn het altijd de verzekeringsmaatschappijen die alseerste alarm slaan. Vervolgens reageren de Arbodiensten, daarna gedwongen de politieken als onomstotelijk bewezen is dat er een causaal verband bestaat ook nog de gevestigdewetenschap. Vaak is het dan al te laat om grote gezondheidscatastrofes, zoals bij asbest,te vermijden.Verzekeringsmaatschappijen zijn beducht voor schadeclaims die zij niet goed kunnen inschattenen die grote verliezen zouden kunnen veroorzaken. Zij zijn dan ook de eerstendie bij aanwijzingen voor schade opdracht geven tot diepgaande studies. Een zoen baanbrekendestudie werd in juli 2009 gepresenteerd door de grote Oostenrijkse verzekeringsmaatschappijUAVA (Algemeine Unfallversicherungsanstalt). In een lijvig rapport van 175pagina s rekenden de onderzoekers af met het mantra van de telecommaatschappijen datdraadloze technologieen onschadelijk zouden zijn. In onderzoeksbericht 47 over athermischewerkingen van elektromagnetische velden neemt de onderzoeksgroep van prof. dr.med. Wilhelm Mosgoeller (werkzaam bij het Institut for Krebsforschung van de MedizinischeUniversitet te Wenen), krachtig stelling tegen alle aanhangers van het thermischeparadigma dat draadloze technologie alleen maar opwarming zou kunnen veroorzaken.Het UAVA rapport spreekt daarentegen van onweerlegbare biologische effecten en bevestigtde reeds lang bekende gezondheidsrisico's van draadloze technologie, de invloed opde hersenen, op het immuunsysteem en op de eiwitsynthese. Het Oostenrijkse Ministerievan Gezondheid reageerde onmiddellijk. Men stelde een folder samen met waarschuwingenvoor het gebruik van mobiele telefonie. Citaat uit de Folder: ''Deze aanbevelingenzijn vooral van belang voor kinderen. Beste ouders, spreek met uw kinderen hierover''.De website StopUMTS stelde terecht dat vergeleken met Oostenrijk de Commissie ElektromagnetischeVelden van de Nederlandse Gezondheidsraad op een andere draadlozeplaneet leeft.In het vakblad Canadian Underwriter waarschuwde Wallstreet analiste Gloria Vogel al inmaart 2010 voor de risico's van aandelen in verzekeringsmaatschappijen door de stralingvan zendmasten voor mobiele telefonie en de daarmee samenhangende aanstaanderechtszaken. Zij herhaalde die waarschuwing in september 2010 in het blad BussinessInsurance, met als titel ''Het volgende asbest zou wel eens in de lucht kunnen hangen''geeft zij een uitgebreide analyse over de risico s waar de 250.000 mensen aan blootstaandie (soms) werken in de nabijheid van zendmasten voor de mobiele telefonie. Daarbij gaathet onder meer om dakdekkers, elektriciens, stukadoors en brandweerlieden. Gloria Vogelbetoogde dat het gevaar reeel is en al bevestigd door een peer reviewede studie van deIEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) die blootstelling aan de straling vanmobiele telefonie in verband gebracht zou hebben met cognitieve gezondheidsschade.In de Verenigde Staten voegde emeritus hoogleraar verzekeringswezen Herb Denenberg,in de te Philadelphia verschijnende The Bulletin, eind augustus van dat jaar eraan toe datde cover-up van de telecomindustrie niet lang meer stand zou kunnen houden.De beroemdste en grootste verzekeringsmaatschappij ter wereld, Lloyds of London, verrastein november van hetzelfde jaar met een rapport waarin zij een directe vergelijkingmaakten met asbest. Het rapport met de titel Electro-Magnetic Fields From Mobile Phones:Recent Developments'' geeft aan dat er nog te weinig langetermijn data beschikbaarzijn om het verband tussen kanker en elektromagnetische velden uit te sluiten maar concludeertdat de vergelijking met asbest voor de hand ligt. Als definitief bewezen wordt datelektromagnetische velden kanker veroorzaaken zal door de vergelijkbare lange incubatietijdhet nog vele jaren duren voordat de schade zichtbaar wordt. Net als bij asbest ishet risico voor de verzekeraars dus onderschat met mogelijk exponentiele toename in dekomende jaren, aldus de verzekeraar.De zoals altijd voorzichtige Zwitsers hebben niet op deze geschetste ontwikkeling willenwachten.De overkoepelende internationale verzekeringsmaatschappij Generali sloot al een maandlater iedere schade uit die ten gevolge van de straling van elektromagnetische velden zoukunnen ontstaan. Deze recente ontwikkeling bij assuradeurs is van groot belang voor eigenarenvan onroerend goed en grondpercelen die overwegen toestemming te geven voorhet plaatsen van een zendmast voor mobiele telefonie op hun eigendom. Zij zijn immersdegenen die aansprakelijk zijn en niet de providers die hun antennebestand inmiddels alproberen over te doen aan derde partijen. (Volgens het Financieele Dagblad verkocht KPNin 2010 al 250 van zijn 1250 antennemasten aan Novec, een onderdeel van staatsbedrijfTennet. Zo wordt op een keurige manier het risico op schadeclaims, nota bene met winst,overgeheveld naar de staat).In december 2008 bevestigde ook Jean-Luc Besson, "Chief Risk Officer" van de Franseherverzekeringsmaatschappij SCOR dat de gevaren van de straling van mobiele telefonieniet te verzekeren zijn. Als reden noemde hij het feit dat het risico voor de verzekeringsfirmaniet berekend kan worden.Ook in Canada zijn verzekeringsmaatschappijen terughoudend geworden met het verzekerenvan de risicos van mobiele telefonie. In een uitzending op de Canadese televisie inseptember 2010 bleek dat 60% van de maatschappijen weigerden om dat risico te verzekeren.Mogelijk zijn de verzekeringsmaatschappijen wakker geschud door het Hooggerechtshofvan Alaska (in de zaak AT&T Alascom and Ward north America Inc. vs John Orchitt) datal eens een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering toekende aan een werker die blootgesteldwas aan straling van een zendmast voor mobiele telefonie (In dat geval was wel deblootstellinglimiet overschreden). Of mogelijk ook door Italiaanse jurisprudentie waarbij hetHof van Beroep te Brescia in december 2009 de 57 jarige werknemer Innocenzo Marcoliniin het gelijk stelde in een beroepszaak die deze had aangespannen. Hij had voor zijn werkmeer dan 5 jaar onophoudelijk met zijn mobieltje gebeld en daarbij een ernstige hersentumoropgelopen. Het tribunaal achtte op basis van het plausibiliteitbeginsel het causaleverband bewezen.Als getuige-deskundige werden prof. Levis, een expert op het gebied van de gezondheids aspecten van EM velden, en de hersenchirurg Joseph Grasso gehoord. Prof. Levis getuigdevoor de rechtbank van twee andere vergelijkbare gevallen waarbij de slachtofferseveneens tumoren ontwikkelden. Ondanks alle optimistische verhalen van de telecomindustriezijn de gegevens in de wetenschappelijke literatuur zeer alarmerend, aldus prof.Levis, die vermoedt dat de huidige hersentumoren veroorzaakt door mobiele telefonie nogmaar het topje van de ijsberg zijn van hetgeen de komende jaren, vooral bij de jeugd, naarvoren zal komen.Bomen tonen ons de weg waar het met de mensheid heengaat.In 1989 zond de natuurkundige dr. ing. W. Volkrodt een rapport over ernstige schade aanbossen bij 32 zenders voor hoogfrequente radiosignalen aan de Duitse overheid, die er vervolgensniets mee deed. Noch het ministerie van Milieu, noch het Bundesamt fur Strahlenschutz(te vergelijken met de Nederlandse Commissie Elektromagnetische Velden van deGezondheidsraad) vond het nodig nader onderzoek te doen ter plaatse van de schade.Niet alleen bomen lijden onder elektromagnetische straling. Gewassen worden ook aantoonbaarbeschadigd. Als bewezen zou worden dat planten verkommeren als ze bestraaldworden zijn alle publicaties over placebo en nocebo effecten van straling (waar de telecommaatschappijengesteund door de Gezondheidsraad zich op beroepen) plotselingverworden tot waardeloze maculatuur. Geen wonder dus dat het onderzoek in 2007 dattomatenplanten al bij een zeer laag vermogen op elektromagnetische straling reagerenveel aandacht trok. De betreffende onderzoeksgroep aan de universiteit van Clermont Ferrandonderzocht de reactie van tomatenplanten op 900 MHz (GSM) bij lage veldsterkte.Binnen 15 minuten na de bestraling bleken bij de planten de stressgenen geactiveerd. Deresultaten riepen vragen op over het interactiemechanisme tussen de plant en de elektromagnetischevelden. De energie van de velden was zeer gering en onvoldoende om eenmechanisme met vrije radicalen of ionisatie van moleculen in de plant te bewerkstelligen.Er traden variaties op in de concentratie van Ca2+ (calcium in de kern van de cellen), terwijldat soort effecten onwaarschijnlijk werd geacht gezien de frequentie (900 MHz) en hetzeer lage vermogen (0,1 W) dat bij de proeven gebruikt werd.De reactie moest daarom gebaseerd zijn op een ander mechanisme dan enkel de energieoverdrachtvan de elektromagnetische velden naar de plant. De veldsterkte (3,9 V/m) vande straling die dewaargenomen snelle stressgerelateerde reactie uitlokte ligt binnen het bereik dat wordtgebruikt voor mobiele telefoons en dat gebruikt wordt in de hedendaagse stedelijke omgeving.De reactie was reproduceerbaar en buitengewoon snel, in alle gevallen binnen 15minuten na het beeindigen van de blootstelling en kon vermeden worden door de plant afte schermen.Evenveel ophef veroorzaakte een Nederlands onderzoek dat gedaan werd door de afdelingplantcelbiologie van de Universiteit van Wageningen waarvan de resultaten in november2010 gepresenteerd werden. Het onderzoek was uitgevoerd op initiatief van ambtenarenin Alphen aan den Rijn die al in 2005 opmerkelijke afwijkingen in groei, met bloedingen enscheuren in de bast, constateerden bij het gemeentelijk bomenbestand. Vooral Alphenaaren bomenliefhebber Hennie Tuithof heeft zich sterk ingezet voor nader onderzoek. De ziekteverschijnselenbleken zich niet te beperken tot Alphen aan de RIjn maar manifesteerdenzich ook in andere steden en landen. In Nederland vertoont op het moment 70 procent vanalle bomen in stedelijk gebied ziekteverschijnselen, met een sterke stijging in het tijdvak2005-2010, corresponderend met de uitrol van UMTS. Bomen in dichtbeboste gebiedenhebben echter nauwelijks last van dergelijke symptomen.De afdeling plantcelbiologie van de Universiteit Wageningen onder leiding van prof. dr.Andre van Lammeren (overigens in 2010 in Wageningen verkozen tot beste universitair docent)startte op verzoek van de Alphense wethouder van t Woud een experiment. Essen enandere planten werden gedurende drie maanden blootgesteld aan 6 Wi-Fi-stralingsbronnenmet frequenties varierend van 2.412 tot 2.472 MHz met een vermogen van 100 mW.Bladeren nabij de stralingsbronnen vertoonden aan het einde van de onderzoeksperiodeloodglansachtige effectene ten gevolge van het afsterven van de boven- en onderepidermisvan de bladeren. Daarna volgde verdroging en afsterven van het blad. De stralingsbelastingveroorzaakte ook groei- en bloeivertraging bij o.a. maaszaaicultures.Naar aanleiding van dit onderzoek werd er in februari 2011 te Baarn een symposium overboomaantastingen en elektromagnetische velden gehouden met verschillende deskundigesprekers die allemaal aanwijzingen voor een verband aangaven zonder nog tot eensluitend bewijs te komen. Prof. dr. ing. Rein Roos, een Nederlandse hoogleraar aan deuniversiteit van Le Mans in Frankrijk bestudeerde invloed van ultrafijnstof in elektromagnetischevelden om te komen tot een theorie met een natuurkundige verklaring voor debeschadigingen, de Belgische ingenieur Lies Steel liet met infrarood fotografie opmerkelijkeovereenkomsten zien tussen de plaats van zenders en de plaats van de bijzondereboomaantastingen in Alphen aan de Rijn. Dit werd aangevuld met foto s van dr. ing. dipl.phys Volker Schorpp die al jaren opmerkelijke beelden van zieke bomen in de buurt vanzenders verzamelt. Deze foto s laten een duidelijke correlatie zien tussen de zenders en dezieke bomen, echter zonder daar een verklaringsmechanisme voor te geven.De Engelse hoogleraar biologie dr. Andrew Goldsworthy gaf die wel; de boomafwijkingenzouden ontstaan door kleine elektromagnetische veranderingen op celniveau die de eigenelektromagnetische balans van membranen zouden kunnen beinvloeden waardoor degeneratievan cellen optreedt. De boom reageert daarop met boomknobbels door inkapseling.Goldsworthy, die al lang waarschuwt voor de vernietigende werking van elektromagnetischevelden op het leven, schreef daar een verhandeling over ''Why our urban trees aredying''.Replicatie van het Wageningse onderzoek over een langere periode is nu nodig om het definitievewetenschappelijke bewijs van de boomschades te leveren. Naast de elektromagnetischevelden die veroorzaakt worden door de zendinstallaties voor mobiele telefonie endraadloos internet, kijken onderzoekers nu ook naar het gedrag van ultrafijn stof in elektromagnetischevelden omdat er een hypothese is dat juist dat stof, als dat bij organismenbinnendringt, schade kan veroorzaken.In de Verenigde Staten wordt ook intensief gezocht naar de oorzaak van plotselinge boomschaden.The Boulder Daily Camera plaatste op 4 juli 2010 een artikel over een amateurdendrologe,Katie Haggerty, die proeven had genomen met jonge populieren en haar werkdaarover geaccepteerd zag door het prestigieuze vaktijdschrift International Journal of ForestryResearch. Haar studie beschrijft de schadelijke invloed van radiogolven op populierenboompjes.Boompjes die afgeschermd waren voor radiogolven groeiden beter en warengezonder, met 60% meer blad en 74% meer uitloop, dan de niet-afgeschermde boompjes.Zij begon haar onderzoek 20 jaar geleden en ontdekte in 2005 dat als ze haar geraniumsin een kooi van Faraday plaatste deze helemaal opbloeiden. Ze besloot haar hypothese tetesten met populierenboompjes, ook omdat in de laatste 10 jaar duizenden hectare populierenwoudin Colorado door een onbekende milieu-invloed waren afgestorven.Zij begon haar onderzoek met nieuwe aanplant in het voorjaar van 2007 en plantte eengroep in een echte kooi van Faraday, een tweede groep afgeschermd door een niet-metalenkooi en een derde groep zonder afscherming. In de zomer werden de groeiverschillenzichtbaar tussen de afgeschermde en niet afgeschermde aanplant en in de herfst werdendie verschillen bevestigd door optredende kleurverschillen. De afgeschermde bladeren vertoondeneen mooie natuurlijke rode kleur terwijl de andere groepen afsterving vertoondenwaarbij bladeren soms al afvielen terwijl ze nog groen waren. Dat is een waarneming die dr. Volker Schorpp uit Duitsland kan bevestigen: Bladeren vegen doe je tegenwoordig al injuni in plaats van oktober, aldus Schorpp, een de bladeren verkleuren niet op een normalemanier van geel naar bruin maar krijgen onmiddellijk eigenaardige bruine randen.Schorpp hield in november 2007 op het Gigaherz-congres te Olten in Zwitserland eenvoordracht over zijn bevindingen met indrukwekkende aanwijzingen van schade aan bomenen bossen door hoogfrequente stralingsbelasting. Bomen hebben twee voordelen zeiSchorpp: ze staan stil en hebben geen last van psychologische effecten! Schorpp heefttwee jaar gezocht naar de oorzaak van de schade aan de bomen in de bossen rond Karlsruhe.Volgens streng wetenschappelijke criteria kwam hij tot een sluitende bewijsvoeringwaarbij rekening werd gehouden met invloeden van droogte, hitte, klimaat, schadelijkestoffen in de lucht en ongedierte.Hij stelde vast dat de schade aan bomen zich wereldwijd voordoet, de boomaantastingenkunnen zowel in Europa als in Afrika worden waargenomen en net als bij bijen, diegeteisterd worden door Colony Collapse Disease, is een virus infectie, die zich slechtslangzaam uitbreidt, daardoor uitgesloten. Opmerkelijk is ook dat het afsterven van de bomende steden binnengetrokken is, net zoals in de afgelopen jaren de zenders dat deden.Schorpp benadrukte dat veldsterkte, hoewel maatgevend, geen uitsluitsel geeft maar datook gekeken dient te worden naar de draagfrequentie, de bandbreedte, de pulsfrequentie,de polarisatie en de modulatie van het uitgezonden signaal en dat deze factoren op de eneplaats elkaar wel en op een andere plaats elkaar niet hoeven te versterken. Verder dientmen scherp te letten op schaduwwerking van gebouwen en andere bomen, op interferentie,reflectie en buiging. De belasting door hoogfrequente straling is bij miljoenen bomen vooriedere boom anders.Aan de hand van vele voorbeelden met afbeeldingen liet Schorpp zien dat beschadigingduidelijk aanwezig was bij die zijde van de boom die bestraald werd door de zender. Bijberken bleek die schade groter dan bij platanen, waaruit blijkt dat de ene boomsoort bevattelijkeris dan de andere (het zijn net mensen). De schade aan de bomen bleek onafhankelijkvan de windstreken (dus ook vanuit het Noorden als daar een zender stond) en bleekniet aanwezig op plaatsen in een bos waar geen GSM bereik was. Droogte kon uitgeslotenworden, een antennesignaal wordt door vocht en water zelfs versterkt zoals Schorpp meteen eenvoudig voorbeeld aantoonde.Bomen die langs het water staan en dus niets te lijden hebben van droogte vertonen tochdezelfde schade, steeds aan de kant van de zender, en wel van boven naar beneden (inplaats van beneden naar boven zoals je bij een zieke boom zou verwachten), van linksnaar rechts als de zender links stond en van rechts naar links in het tegenovergesteldegeval. Opmerkelijk ook dat kleine bomen slechts beschadigd worden als ze vrij in het veldstaan, in een bos worden ze door hoge oude bomen beschermd. Deze beschadigingenaan de kant van de zender enerzijds en de bescherming door naburige bomen anderzijdsis volgens Schorpp een versterkte indicatie. De bewijsvoering van Schorpp van boomschadedoor hoogfrequente elektromagnetische straling is met vele illustratieve foto s tezien op zijn website http://www.puls-schlag.orgOverigens werd in Duitsland al in 2000 alarm geslagen door een onderzoek van de Universiteitenin Karlsruhe en Wuppertal waar een proef met 450 sparrenboompjes de schadelijkeuitwerking aantoonde van bestraling met een gepulst signaal van 383 MHz. Dezefrequentie komt overeen met het signaal van Tetra, de Duitse versie van C2000, dat digitaleradioverbindingen verzorgt tussen politie, brandweer en andere hulpdiensten. De studieverdween in een bureaula, onbekend is welke.Het Interphone onderzoek en de onderzoeksresultaten van Hardell.De Interphonestudie naar een verband tussen mobiele telefonie en hersenkanker werd na10 jaar in 2005 afgesloten, maar het duurde nog tot mei 2008 voordat de deelnemende onderzoeksgroepenhet eens waren over de te publiceren tekst van de voorlopige resultaten.En pas in mei 2010 werden de definitieve resultaten gepresenteerd, terwijl het definitieverapport in oktober 2010 gepubliceerd werd in het International Journal of Epidemiology. Bijde presentatie van de resultaten werd de belangrijkste uitkomst echter niet genoemd maarweggestopt in een bijlage; mensen die hun mobieltje meer dan 1640 uur gebruikt hebben(10 jaar 27 minuten per dag) zouden een grotere kans op glioma en meningioma hebben,twee soorten van hersentumoren. Mensen die het mobieltje meer dan 1640 uur gebruikenbinnen een tijdsbestek van 1-4 jaar hebben zelfs een sterk verhoogd risico op glioma enmeningioma (3.77 en 4.8 keer zoveel).Eerdere studies wezen al uit dat mensen die regelmatig mobiel bellen een verhoogd risicohebben op acoustic neuroma, een ander soort hersentumor, terwijl de Israelische onderzoekersGoldwein en Aframian in 2010 (in het maart nummer van Oral Diseases) ook aleen sterke toename van speekselklierkanker constateerden bij mensen die hun mobieltjeveelvuldig gebruikten.Lennart Hardell, hoogleraar oncologie en kankerepidemioloog aan het Universitair ziekenhuiste Orebro in Zweden, heeft jarenlang hoog gewaardeerd onderzoek gedaan naarrisicofactoren voor kanker zoals pesticiden, dioxine, herbiciden en PCB. Maar sinds zijnonderzoek naar het risico van hersentumoren bij het gebruik van mobieltjes en draadlozehuistelefoons (DECT) werd hij plotseling veel minder gewaardeerd.Jarenlang kreeg hij kritiek omdat zijn onderzoeksresultaten over het verband tussen hersentumorenen het langdurig gebruik van mobiele telefonie een hoger risico aan zoudengeven dan de onderzoeksresultaten van het hierboven beschreven Interphone onderzoek.Na publicatie van de Interphone resultaten heeft de onderzoeksgroep van Hardell eind2010 de statistische analyse van haar data herberekend met dezelfde onderzoeksparametersals Interphone. Dat hield in dat de data werden beperkt tot de leeftijdsgroep 30-59 jaarin plaats van 20-80 jaar en dat de gemiddelde belduur bij de onderzoekspopulatie werdbeperkt tot 1640 i.p.v. 2000 uur per jaar hetgeen overeenkomt met 30 in plaats van 40minuten per dag. Bovendien werd de invloed door blootstelling aan Dect telefoons, waarHardell steeds rekening mee had gehouden, buiten beschouwing gelaten. Met de nieuweuitgangspunten bleken de resultaten van Hardell opvallend overeen te stemmen met deInterphone resultaten, hetgeen je als een nieuwe bevestiging kunt zien van het verhoogderisico op hersentumoren bij personen die de mobiele telefoon langer dan 10 jaar redelijkintensief gebruiken Meetwaarden elektromagnetische golven (hoogfrequent) (1)onderwerp/situatiestralingssterkte eenheidbouwbiologische richtwaarde (slaapplaatsen) 0,1 W/m2bouwbiologische richtwaarde(slaapplaatsen), zwak 0,1-5 W/m2bouwbiologische richtwaarde (slaapplaatsen), sterk 5-100 W/m2bouwbiologische richtwaarde (slaapplaatsen), extreem > 100 W/m2thermische effecten (>1oC) bij mensen 10.000.000 W/m2verwarming (> 6oC) bij kleine dieren (Adey, Myers e.a.) 4.500.000 W/m2effecten op ionenkanalen van cellen (DifInzeo, 1988) 20.000W/m2verdubbeling van leukamie (Dolk, 1997) 13.000 W/m2opening van bloed-hersenen bariere bij ratten (Salford e.a.,1999) 10.000 W/m2beschadiging van de hersenzenuwcellen bij ratten (Salford e.a.,2003) 10.000 W/m2DNA-beschadiging (Phillips, 1998; Verschave, 1994; Lai, 1996) 10.000 W/m2stimulatie T-cellen en Macrophagen (Novoselova, 1999) 10.000 W/m2onvruchtbaarheid bij muizen na 6 maanden (Magras, 1997) 1.600 W/m2motoriek- en geheugenstoringen bij kinderen (Kolodynski,1996) 1.600 W/m2veranderingen in hersenstromen (Von Klitzing e.a. vanaf 1992) 1.000 W/m2verstoring van het immuunsysteem (Bruvere, 1998) 1.000 W/m2calcium-ionen verandering in cellen (Schwarz e.a., 1990) 800 W/m2verandering in zenuwstelsel, hoofdpijn (Navarro, 2002) 500 W/m2werking op zenuwstelsel van vogels en insecten (Semm, 2001) 400 W/m2verstoring van de celmembraam (Marinelli, 1999) 200 W/m2slaapstoring door melatoninverstoring (Schwarzenburg, 1998,Lilienfeld-studie) 20 W/m2beinvloeding groei van gistcellen (Adey, Claire e.a.) 10 W/m2gezondheidsrisico van zoogdieren (Lundquist, 2002) 0,2 W/m2veranderde calciumafgifte in menselijke hersencellen(Bahmeier) 0,1 W/m2optimale prestatie van mobiele telefoon verzekerd (Maes e.a.) ca. 0,001 W/m2mobiele telefoon in gebruik tegen het hoofd (Maes)>10.000.000 W/m2mobiele telefoon zendmast op 15-20 m afstand (Maes) > 100.000 W/m2DECT-basisstation op 30-50 cm afstand (Maes) > 100.000 W/m2natuurlijke achtergrondstraling (Neitzke) < 0,000.001 W/m2 Hoe dichter bij de zendmast voor mobiele telefonie des te meergezondheidsklachten.Op verzoek van de Gemeente Selbitz (ten zuiden van Jena) werd door dr. Horst Eger,bekend van de hierboven beschreven Naila-studie, in samenwerking met de zeven plaatselijkeartsen in 2009 een dubbelblinde studie uitgevoerd naar de eventuele invloed vaneen zendmast voor mobiele telefonie op de gezondheid van de omwonenden. De studiewerd in februari 2010 gepubliceerd in het tijdschrift van de Duitse Umwelt MedizinischeGesellschaft.De omwonenden kregen bij het onderzoek enqueteformulieren toegestuurd waarop zij aankonden geven waar ze last van hadden, zonder dat zij wisten dat zij in 5 groepen wareningedeeld al naargelang de afstand tot de zender (100, 200, 300, 400 meter). Er waren ookcontrolevragen in de enquete opgenomen.Er bleek een statistisch zeer significante relatie te bestaan tussen de afstand tot de zenderen symptomen als slaapproblemen, depressies, infecties, huidproblemen, hartproblemenen gewrichtsklachten.Dr. Eger heeft de stad Selbitz aangeraden om een controlestudie uit te laten voeren nauitschakeling van de zender. Het causale bewijs omtrent het verband tussen zenders voormobiele telefonie en gezondheidsklachten is al lang geleverd, aldus Eger, maar de mensendie verantwoordelijk zijn weigeren dat te erkennen.Een nieuwe studie uitgevoerd te Rimbach in Beieren na het inwerking stellen van eenzendmast voor mobiele telefonie bevestigde de resultaten van Selbitz en brachten bij omwonendenbelangrijke veranderingen aan het licht op het gebied van neurotransmitters enstresshormonen. Het onderzoek door prof. Buchner en dr. Eger, begin 2011 gepubliceerdin het Zeitschrift der Umwelt Medizinische Gesellschaft liet zien dat de waarden van destresshormonen adrenaline en noradrenaline in de eerste zes maanden na ingebruiknamevan de zender significant stijgen terwijl het dopamine gehalte behoorlijk daalt. Ook na anderhalfjaar waren deze waarden nog sterk afwijkend.Het BioInitiative ReportHet op 18 september 2007 verschenen BioInitiative Report, een meta-analyse van duizendenstudies over de invloed van elektromagnetische velden, wordt algemeen beschouwd alseen mijlpaal in de wetenschappelijke discussie over de mogelijke schadelijkheid vandeze velden. Het rapport is geschreven door 14 onafhankelijke wetenschappers, allenexpert op het gebied van de gezondheidseffecten van elektromagnetische velden, in eenpoging om de publieke opinie te overtuigen van de noodzaak tot voorzorg bij het gebruikvan draadloze technologie. De auteurs gaven in het rapport een overzicht van de op datmoment bestaande wetenschappelijke aanwijzingen en bewijzen voor die schadelijkheid.Doel was ook om de mate van bewijs van de schadelijkheid van elektromagnetischestraling te evalueren en om te beoordelen welke veranderingen in de emissienormen opdat moment gerechtvaardigd zouden zijn om mogelijke gezondheidsrisico s in de toekomstte verminderen. Het rapport kreeg brede aandacht in de media en werd zelfs aangebodenaan de Britse premier.De auteurs gaven aan dat nog niet alles over dit onderwerp bekend is maar dat wel duidelijkis dat de bestaande veiligheidsniveaus die deze straling zouden moeten beperken overalter wereld met een factor duizend verscherpt zouden moeten worden en dat veranderingnoodzakelijk is. Men stelde in het rapport dat er een nieuwe benadering nodig is om het publieken de beleidsmakers op de hoogte te brengen van alle mogelijke stralingsbronnen enom naar alternatieven te zoeken met minder gezondheidsrisico s nu de tijd voor veranderinger nog is. Men stelde dat de bestaande emissienormen ogenblikkelijk honderdvoudigverlaagd dienden te worden (van 61 V/m) tot 0,6 V/m en men achtte het niet uitgesloten dat de norm in de toekomst zelfs verder verlaagd zou moeten worden naar 0,06 V/m.Het rapport begint met een opsomming van de redenen waarom de wetenschappelijkewereld over dit onderwerp zo verdeeld lijkt.1. Wetenschappers en beleidsmakers op het gebied van de volksgezondheid hanterentotaal verschillende definities voor de mate van bewijskracht die nodig is om dewetenschap te beoordelen waardoor men verschilt van mening over wanneer ietsbewezen is of niet.2. Sommige deskundigen zijn van mening dat alle studies consistent dienen te zijnvoordat je tot de slotsom mag komen dat er sprake is van een aanwijsbaar effect.3. Bovendien zijn sommige deskundigen van mening dat we slechts hoeven te kijkennaar de kortetermijn effecten, terwijl andere deskundigen het noodzakelijk vindenom de effecten van chronische blootstelling te bestuderen aangezien dat de dagelijksepraktijk het meest benaderd.4. Sommige deskundigen willen alleen uitgaan van de gemiddelde mens (een gezondevolwassene met een lengte van 1,83 meter) terwijl anderen juist uit willengaan van alle mensen, zeer jonge kinderen zowel als ouderen, zieken en ook zwangerevrouwen.5. Het feit dat er geen onbestraalde populaties meer zijn zorgt ervoor dat het moeilijkeris om het toegenomen risico op ziektes te laten zien.6. Het ontbreken van consensus over een biologisch werkingsmechanisme.7. De ogenschijnlijke discrepantie tussen de sterke aanwijzingen van epidemiologischestudies terwijl dierproeven soms geen sterk toxisch effect tonen.8. De gevestigde belangen die een substantiele invloed uitoefenen op de discussieover de gezondheidsaspecten.In de samenvatting voor de niet-wetenschappelijk geschoolde lezer wordt uitgelegd dateen kleine toename van het risico voor kanker en neurodegeneratieve ziektes zich vertaaldin een enorm effect op de volksgezondheid en dat niet hitte maar een zekere vormvan informatieoverdracht door de elektromagnetische velden verantwoordelijk is voor debiologische effecten die het welbevinden kunnen beinvloeden en tot ziekte of zelfs de doodkunnen leiden. Men stelt dat er mogelijk geen ondergrens bestaat waaronder zich geenbiologische effecten en negatieve gezondheidseffecten voordoen en zolang we die ondergrensniet kennen we niet moeten doen alsof er niets aan de hand is en maar door moetengaan met nieuwe technologie gebaseerd op elektromagnetische velden.Vervolgens vat men de belangrijkste conclusies samen. Laagfrequente velden (ELF) vormen een risico voor borstkanker, zo blijkt uit studiesvan borstkankercellen, ondersteund door in vitro proeven en dieronderzoek. De gevolgen van voortdurende blootstelling van kinderen, waarvan het zenuwstelselnog in volle ontwikkeling is, is nog onbekend. Dit kan grote gevolgen hebben voor degezondheid als zij volwassen zijn en voor het latere functioneren in de maatschappijindien de jaren van blootstelling als kind zowel aan ELF als hoogfrequente straling leidttot verminderde denkcapaciteit, beoordelingsvermogen, geheugen en leermogelijkhedennaast veranderde gedragsuitingen. De langetermijn effecten van blootstelling aan de straling van draadloze technologieis op dit moment simpelweg nog niet met zekerheid bekend maar er zijn aanwijzingendat biologische- en gezondheidseffecten reeds voorkomen bij buitengewoon lage veldsterktes,vaak duizendmaal lager dan de huidige veiligheidsnormen. Onder bepaalde omstandigheden zijn zowel ELF als HF straling gentoxisch in staat het DNA te beschadigen bij lagere veldsterkte dan de bestaande emissienormen aangeven. Zeer zwakke velden zijn in staat om stressproteinen te veroorzaken, een signaal datde cel de straling als schadelijk ervaart. Dit is een tweede belangrijke aanwijzing voorwetenschappers dat ELF en HF straling schadelijk kan zijn, ook onder de bestaandeemissienormen. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat ELF en HF straling, eveneens onder de bestaandeemissienormen, ontstekingsmechanismen, allergische reacties en veranderingen inhet functioneren van het immuunsysteem kunnen oproepen.Tot slot wijzen de wetenschappers erop dat elektromagnetische velden met een sterktebeneden de emissienormen, succesvol in gebruik zijn bij therapeutische behandelingenhetgeen bewijst dat het lichaam elektromagnetische signalen van zeer lage intensiteit herkenten erop reageert, anders zou de medische behandeling niet kunnen werken. Men wijsterop dat het FDA (The U.S. Food and Drug Administration) de behandelingen met EMVheeft goedgekeurd, en zich dus duidelijk bewust is van deze paradox. Het volledige nietminder dan 610 pagina s tellende rapport kun je het gemakkelijkst downloaden via http://www.StopUMTS.nl/pdf/Biolnitiative.pdf If mobile phones were a type of food, they simply wouldnot be licensed.Het Zwitsers onderzoek en de onbelemmerde uitrol van UMTSzenders.Op 6 juni 2006 wist staatssecretaris Van Geel een grote mediaslag te winnen door als eerste,enkele uren voor de afgesproken vrijgave van de onderzoeksresultaten, de resultatenvan het Zwitserse onderzoek bekend te maken. Dit Cofam II onderzoek zou een replicatiestudiehebben moeten zijn van het opzienbarende Nederlandse Cofam I onderzoek (hethierboven beschreven TNO onderzoek).Van Geel meldde dat de Zwitserse wetenschappers wat het welzijn betreft geen statistischsignificante verschillen gevonden hadden tussen niet-blootstelling en kortstondige blootstellingaan de straling van een UMTS zender. Van Geel trok hieruit de conclusie dat UMTSvolkomen veilig zou zijn, ook op lange termijn, en dat gemeentes hun verzet tegen zendersdan ook moesten staken.Van Geel meldde niet dat de onderzoekers een heel andere conclusie hadden getrokken.Zij stelden in een artikel over hun studie, met de titel UMTS Base Station-like Exposure,Well-Being, and Cognitive Performance, gepubliceerd in het blad Environmental HealthPerspectives: No conclusions can be drawn regarding short-term effects of cell phone exposureor the effects of long-term base station-like exposure on human health.Maar het kwaad was al geschied. Alle kranten en ook radio en TV namen de conclusiesvan Van Geel klakkeloos over. De scoop van Van Geel kan een ereplaats krijgen in alle studieboekenvoor communicatieadviseurs en spindoctors. De onderzoekers stelden namelijkdat uit dit onderzoek juist geen conclusies te trekken zouden zijn over continue blootstellingaan de straling van UMTS zenders. Er was namelijk slechts onderzocht of er acute klachtenoptraden gedurende een blootstelling van maar 45 minuten.Nog merkwaardiger was dat het RIVM (het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)en de Gezondheidsraad in verdere publicaties de goede opzet en gedegenheid van hetZwitsers onderzoek bevestigden terwijl later bleek dat beide instellingen niet beschiktenover het volledige verslag. Dat verslag is in tegenstelling tot het Nederlandse Cofam I onderzoekook nooit gepubliceerd. Maar er speelden dan ook grote financiele belangen meebij dit Zwitserse onderzoek dat voor 60% werd bekostigd door de overheid (Zwitserland enNederland) en voor 40 % door de providers (Swisscom, Mobile, Orange und Sunrise). Definanciele afwikkeling van het onderzoek werd gedaan door een aan de providers gelieerdestichting (de Forschungsstiftung Mobilkommunikation) met kantoor bij de ETH (de EidgenossischeTechnische Hochschule) te Zerich.Het Zwitsers onderzoek was ook helemaal geen replicastudie. Mogelijke effecten bij GSMwerden niet onderzocht terwijl uit het verslag niet duidelijk is of er wel een echt UMTS signaalgebruikt werd. Bovendien mochten mensen met een zwakke gezondheid en kinderenen ouderen boven de 60 niet meedoen. Van de 117 proefpersonen werden er slechts 44 inhet eindverslag opgenomen.De Zwitserse Vereniging van Stralingsslachtoffers Gigaherz deed daarop een oproep aanhaar leden om te melden wie meegedaan had aan het onderzoek. Vier deelnemers meldenzich. Zij waren allen zo ziek geworden tijdens de proeven dat zij de verdere deelnamemoesten staken. Men moet concluderen dat van deze personen de resultaten niet zijnmeegenomen, zij waren immers niet meer in staat om de enqueteformulieren in te vullen.Een van de vier genoemde deelnemers, Roger Meier uit Ausserberg, deed verslag in deRegionale Zeitung Oberwallis. Hij werd tijdens de derde zitting onwel en was nauwelijks nog in staat om de test af te maken. De dagen erna had hij ernstige hoofdpijn, normaalnooit. Een andere deelnemer was de meubelmaker Armin Furrer uit Visp. Vanwege EHSwas hij eerder verhuisd naar een dorp zonder zenders en daar voelde hij zich goed. Maartijdens een van de zittingen in Zerich kreeg hij spierkrampen en een bloederige tong.Maar het ergste feit moest nog boven water komen en wel dankzij de vasthoudendheid vanhet Haaksbergse juridische kantoor Bawa, dat veel rechtszaken voert namens Nederlandsestralingsslachtoffers en omwonenden van zendmasten. In de studie wordt gesproken overeen statistische correctie. De Gezondheidsraad had hierover al in haar Jaarbericht 2006milde kritiek geleverd. Maar met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur werdpas duidelijk dat maar liefst 3,7 tot 6.5 % van de deelnemers statistisch was geelimineerd.Door gebruik te maken van zulke statistische correcties kan men 100 deelnemers eenboterham pindakaas laten eten en aantonen dat pinda-allergie niet bestaat, ook al laat eenvan de deelnemers daarbij het leven.Deze zogenaamde outlierkwestie stond helemaal niet in het verslag en daarmee was hetZwitserse onderzoek in wetenschappelijk opzicht gediskwalificeerd. De hoge maatstavendie de Gezondheidsraad oplegt aan telecomkritische onderzoeken waren klaarblijkelijk nietvan toepassing voor het Zwitserse onderzoek dat toch een beslissende rol heeft gespeeldin de politieke acceptatie van de UMTS uitrol en nog steeds bij de jurisprudentie daarover.Franse Assemblee National verbiedt het gebruik van mobieltjes op scholen.De Franse Senaat stemde al op 7 oktober 2009 in met een verbod op het gebruik vanmobiele telefoons op lagere en middelbare scholen, uit voorzorg vanwege de mogelijkegezondheidsgevaren voor de kinderen. Op 4 juli 2010 stemde ook het voltallige Parlement(de Assemblee National) in met de wet. De volledige tekst van de wet beschrijft onder meereen totaal reclameverbod voor mobieltjes voor kinderen beneden de 14 jaar, de verplichtingom ieder mobieltje geschikt te maken voor handsfree bellen of uit te rusten met eenoortje en een verbod op het gebruik van de mobiele telefoon op kinderdagverblijven en oplagere en middelbare scholen. Bovendien moet in Frankrijk voortaan de SAR-waarde vaneen telefoon op het apparaat vermeld worden, een voorschrift dat in 2010, ondanks hevigetegenstand van de telecomindustrie, in de USA lokaal in Californie en Maine, en in februari2011 ook in Oregon is ingevoerd.Waarschuwingen en voorzorgsmaatregelen door buitenlandse overheden.Israel loopt internationaal voorop met waarschuwende berichten en maatregelen tegende draadloze technologie. Volgens de krant Maariv verboden de Ministeries van Telecommunicatieen van Milieu in juli 2009 uit voorzorg de marketing van de draadloze apparatuurdie men gewoonlijk in huis gebruikt zoals DECT telefoons en routers. Diezelfde maand kondigde de Milieuminister ook een moratorium af op de uitbreiding van zendmasten omde providers te dwingen mee te werken aan een databank met plaatsingsgegevens. Diezelfdemaand ook waarschuwde het Israelische Ministerie van Gezondheid de bevolkinguit voorzorg voor het gebruik van DECT telefoons. Een half jaar later deed een KnessetCommissie ook aanbevelingen ter vermindering van straling op scholen. Het ging daarbijzowel om voorlichting aan leerlingen als om concrete maatregelen om de straling vandraadloze systemen terug te dringen. De aanbevelingen kwamen erop neer om altijd devoorkeur te geven aan ''wired first''.Door een openhartige pers is de Franse bevolking en de Franse politiek zich zeer goed bewustvan de gevaren van draadloze technologie. Op 8 juli 2009 werd in de Franse AssembleeNational door 23 parlementariers een wetsvoorstel ingediend ter vermindering van destraling veroorzaakt door zendmasten van mobiele telefonie. De voornaamste punten vanhet wetsvoorstel betroffen de vermindering van de veldsterkte in enkele proefsteden tot 0,6V/m (zoals aanbevolen door de BioInitiative Group) en een afstand van 300 meter tot gevoeligegebouwen zoals scholen, craches, ziekenhuizen en bejaardenhuizen, in stedenlijkegebieden beperkt tot 100 meter. Bovendien kregen Burgemeesters en Gemeenteraden debevoegdheid om antenne-installaties op hun grondgebied te weigeren.Al in november 2009 waarschuwde de Franse overheidsorganisatie voor Gezondheidl'Afsset (Agence Franeaise de Surit Sanitaire de l'Environnement et du Travail) om deblootstelling aan elektromagnetische velden drastisch te beperken gezien de wetenschappelijkeonzekerheid over de gevolgen. Er werd ronduit toegegeven dat men het niet weet,dat men uit voorzorg en in het licht van diverse verontrustende aanwijzingen de bevolkingoproept om voorzichtig te zijn met mobiele telefonie. In dezelfde week verbood de FranseSenaat uit gezondheidsoverwegingen mobieltjes op lagere en middelbare scholen!De Franse regering lanceerde zelfs begin 2011 een aparte nieuwe website om de bevolkingvoor te lichten hoe zij het beste gebruik kon maken van hun mobiele telefoon om mogelijkegezondheidsrisico's te minimaliseren. In samenwerking met Le ministre du travail,de lEmploi et de la Sant gaf het Nationale Instituut voor Preventie en Gezondheidsvoorlichting(INPES) acht belangrijke adviezen waaronder de aanbeveling om het bellen doorkinderen te ontmoedigen en om altijd een handsfreesetje te gebruiken.In Oostenrijk vroeg het Weense Artsengenootschap al in november 2007 om een GSM-verbodop scholen. In september 2008 herhaalde het genootschap haar waarschuwing voorde straling van mobiele telefonie. In een persbericht werd gewezen op de epidemiologischeaanwijzingen voor een 200% verhoogd risico op hersentumoren bij langdurig gebruikvan het mobieltje en dat stralingsnormen de burger niet voldoende beschermden.In het Oostenrijkse Stiermarken werden ouders en schoolbesturen eind december 2010met een folder geinformeerd over elektrosmog. Na metingen bleken in veel klaslokalen destralingswaarden hoger dan de aanbevelingen die de stad Salzburg al lange tijd hanteert.Men nam daarom op verschillende scholen meteen maatregelen. Bij teveel straling vanbuitenaf werd afgeschermd, intern werd zoveel mogelijk bekabeld. Draadloze systemenwerden afgeschaft en niet meer geinstalleerd. En de landelijke schoolinspectie (Landesschulrat)startte een voorlichtingscampagne voor ouders en schooldirecties.Dr Tony Jewell, Chief medical officer van Wales, waarschuwde in juli 2009 voor het gebruikvan mobiele telefoons bij kinderen en raadde aan om alleen te SMS en. Dit nieuwe adviesis opgenomen in brochures die de overheid verspreidt onder ouders en kinderen in Wales.De regering in Qatar werkte volgens de locale krant The Peninsula in April 2010 ook aaneen wet ter betere bescherming van de bevolking tegen de straling van mobiele telefonie.In India deed een overheidscommissie in februari 2011 een aanbeveling om de emissienormentienvoudig te verlagen en de bevolking voor te lichten over voorzorgsmaatregelen bijhet gebruik van mobiele telefonie.Ook de Amerikaanse overheidsorganisatie FCC (de Federal Communications Commission)waarschuwde in diezelfde maand voor de gezondheidsgevaren van draadloze apparatuuren deed aanbevelingen om het risico te beperken.In Maleisi wordt daarentegen nog niet echt gewaarschuwd. Begin 2010 stelde topambtenaardr. Wan Saffiey Wan Abdullah, manager van de afdeling veiligheid, gezondheid enstraling bij het Maleisisch atoomagentschap, dat zendmasten noodzakelijk zijn om vooruitgangte boeken op technologisch gebied en opofferingen daardoor onvermijdelijk waren.De topambtenaar gaf ruiterlijk toe dat er nu eenmaal slachtoffers vallen bij mobiele telefonie.Weliswaar zou er geen causaal bewijs zijn dat zendmasten omwonenden ziek kondenmaken maar hij gaf toe dat mensen die gevoelig zijn voor elektromagnetische velden erwel ziek van konden worden.Maar hun aantal is zeer gering, voegde hij er vergoelijkend aan toe.Meetwaarden elektromagnetische golven (hoogfrequent) (2)onderwerp/situatie stralings sterkte eenheidbouwbiologische richtwaarde (slaapplaatsen) 0.1 UW/m2achtergrondstraling in huizen, 1985-1992idem, 1992-1995idem, 1995-2000idem, 2000-2003< 0,0010,001-0,10,01-10,5-5UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2GSM zendmasten, buiten zowel als binnen, 5-20 midem, 50 midem, 100 midem, 200 midem, 500 midem, 1000 m20-250.0005-20.0000,5-5.0000,1-1.2000,01-2500,001-10UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2huis in Neuss, afstand 250-500 m, 3e verdiepingidem, 2e verdiepingidem, 1e verdiepingidem, begane grondidem, souterrain100501010,01UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2GSM zendmast op 60 m, door dubbel glasidem, met vliegengaas voor glasidem, met extra muurafschermingidem, met extra metaalfolie op ramenidem, met extra afschermgordijnen50040820,4UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2radar van vliegveld op 2,5 km, begane grondidem, 9e verdieping6.0001.500.000UW/m2UW/m2Meetwaarden elektromagnetische golven (hoogfrequent) (3)onderwerp/situatie afstand stralingssterkte eenheidbouwbiologische richtwaarde (slaapplaatsen) 0.1 UW/m2mobiele telefoon, 1-2W 30 cm50 cm1 m2 m3 m5 m> 1.000.000> 500.000> 100.000> 30.000> 10.000> 5.000UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2mobiele telefoon, 1-2W 10 m20 m100 m> 1000> 300> 10UW/m2UW/m2UW/m2mobiele telefoon tijdens telefoneren 1 cm > 10.000.000 UW/m2DECT draadloze huistelefoon, basisstation 30 cm50 cm1 m2 m3 m80.000-440.00030.000-160.0008.000-40.0002.000-10.000750-4.000UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2DECT draadloze huistelefoon, basisstationidem, baksteenmuur, 42 cm dik ertussenidem, met verdiepingvloer ertussen5 m10 m20 m50 cm2,5 m300-1.60070-40020-10010.0001000UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2DECT telefoon aan het oor 1 cm > 1.000.000 UW/m2Wireless LAN, 100 mW 20 cm30 cm50 cm1 m2 m3 m85.000-182.00041.000-89.00014.000-31.0004.200-8.8001000-2.500405-860UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2Wireless LAN, 100 mWidem, bij de buren met massieve muur5 m10 m20 m80 cm150-35050-10010-201000UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2notebook, met handen op toetsenidem, met draadloze netwerkverbinding op schoot> 500.000> 1.000.000UW/m2UW/m2Meetwaarden elektromagnetische golven (hoogfrequent) (4)onderwerp/situatie afstand stralingssterkte eenheidbouwbiologische richtwaarde (slaapplaatsen) 0.1 UW/m2magnetron, 800 W, nieuw 5 cm1-10 m10.000-5.000.0001000UW/m2UW/m2magnetron, 800 W, gebruikt5 cm20 m17.500.0001000UW/m2UW/m2magnetron, defect 5 cm 120,000,000 UW/m2magnetron bij de buren 8 m 1000 UW/m2babyfoon, 10 mW 5 cm20 cm50 cm1 m5 m10 m> 100.0002.700-31.000500-7.00025-3505-701-15UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2mobilofoon, 6W 5 cm50 cm1 m5 m50 m100 m55.000.0002.200.000480.00019.00015035UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2walkie-talkie, 10 mW 5 cm50 cm1 m5 m10 m> 100.0003.600750255UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2UW/m2kinderspeelgoed, afstandbediening 5 cm50 cm1 m> 10.000400100UW/m2UW/m2UW/m2Gemeten SAR-waarden mobiele telefoonstype mobile SAR eenheid type mobile SAR eenheidEricsson T28s 1.27 W/kg Nokia 3310 0.75 W/kgNEC db 4000 1.23 W/kg Nokia 8210 0.72 W/kgNokia 6210 1.19 W/kg Nokia 6150 0.71 W/kgSiemens M35I 1.14 W/kg Ericsson T18s 0.61 W/kgEricsson R310s/320s 0.94 W/kg Philips Ozeo 0.61 W/kgBosch GSM 909 0.81 W/kg Motorola T2288 0.33 W/kgNokia 3210 0.80 W/kg Nokia 8850 0.22 W/kg

Elektrostress-gezondheid.nl is een initiatief van Lescrauwaet (LLE) BV en NIBE Publishing BV

De inhoud van het boek refereert aan de Standard der Baubiologischen Messtechnik SBM 2008-2015

Deze website toont delen uit het boek welke voor euro 24,95 (ex. porto) is te bestellen

Voor meer informatie kunt u een e-mail sturen naar: info@elektrostress-gezondheid.nl

ISBN 978-90-74510-99-8 / Alle rechten voorbehouden aan de uitgever
.